Ερώτηση στη Βουλή για την καταστροφή στα Σπάτα από την αμέλεια στη διαχείριση ομβρίων του «Ελ. Βενιζέλος»

10/10/2025

Κοινοβουλευτική ερώτηση κατέθεσε προς τους αρμόδιους Υπουργούς Περιβάλλοντος & Ενέργειας και  Υποδομών & Μεταφορών ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης αναφορικά με τη μακροχρόνια περιβαλλοντική και οικονομική καταστροφή που αντιμετωπίζουν οι αγρότες των Σπάτων λόγω της ανεπαρκούς διαχείρισης των ομβρίων υδάτων από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια, οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις της περιοχής Βουρβά – Σπάτων πλημμυρίζουν από όμβρια και ύδατα αδιευκρίνιστης προέλευσης που καταλήγουν εκτός του χώρου του αεροδρομίου, δημιουργώντας λίμνες στάσιμων και θολών νερών. Το φαινόμενο έχει οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση του εδάφους, απώλεια παραγωγής και οικονομική εξαθλίωση των τοπικών παραγωγών.

Από το 2007, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επισημάνει σοβαρές ελλείψεις στη μελέτη και διάθεση ομβρίων του αεροδρομίου, καθώς και την απουσία εγκεκριμένου αποδέκτη, ενώ τεχνικές εκθέσεις του ΤΕΕ τεκμηριώνουν ότι η κατασκευή του αεροδρομίου απέκοψε τις φυσικές διαδρομές ρεμάτων, όπως του Ερασίνου και του ρέματος Ραφήνας, με αποτέλεσμα οι αγροτικές εκτάσεις της δυτικής και βόρειας περιμέτρου να πλημμυρίζουν σε κάθε έντονη βροχόπτωση.

Την ίδια στιγμή, προγραμματίζεται η νέα εσωτερική επέκταση του αεροδρομίου (2026) με κατασκευή νέου τερματικού σταθμού και υπαίθριων υποδομών, χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένος αντιπλημμυρικός και περιβαλλοντικός σχεδιασμός, γεγονός που ενδέχεται να επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση.

Ο κ. Χριστοδουλάκης ζητά να ενημερωθεί από τους αρμόδιους Υπουργούς σχετικά με τις ενέργειες που έχουν πραγματοποιηθεί από το 2007 έως σήμερα για την οριστική επίλυση του προβλήματος διάθεσης των ομβρίων υδάτων. Επιπλέον, θέτει το ζήτημα του κατά πόσο υπάρχει σήμερα εγκεκριμένος και λειτουργικός αποδέκτης για τα όμβρια που εξέρχονται από τη βόρεια πύλη του αεροδρομίου, ώστε να αποτραπεί η διοχέτευσή τους σε αγροτικές εκτάσεις.

Παράλληλα, ζητά ενημέρωση για τα αντιπλημμυρικά έργα που έχουν σχεδιαστεί ή βρίσκονται σε φάση υλοποίησης στη δυτική και βορειοδυτική περίμετρο του αεροδρομίου, με στόχο την προστασία των καλλιεργειών των Σπάτων. Ερωτά, αν έχουν πραγματοποιηθεί έλεγχοι για τη χημική σύσταση των υδάτων που καταλήγουν στα χωράφια της περιοχής και ποια είναι τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών αυτών.

Τέλος, ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής ζητά να διευκρινιστεί αν το αρμόδιο Υπουργείο προτίθεται να αναλάβει ή να χρηματοδοτήσει τα απαραίτητα έργα αποκατάστασης και προστασίας των αγροτικών εκτάσεων των Σπάτων, ώστε να τερματιστεί η περιβαλλοντική υποβάθμιση και να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της τοπικής παραγωγής.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 10 Οκτωβρίου 2025

Προς: Τον Υπουργό Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

            Τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

Θέμα: Περιβαλλοντική και οικονομική καταστροφή για τους αγρότες των Σπάτων από τη χρόνια αδράνεια στη διαχείριση ομβρίων του αεροδρομίου Ελ. Βενιζέλος

Κύριοι Υπουργοί,

Εδώ και δύο δεκαετίες, από τη λειτουργία του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», η περιοχή Βουρβά – Σπάτων αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα διάθεσης ομβρίων και υδάτων αδιευκρίνιστης προέλευσης από τον χώρο του αεροδρομίου και τις περιμετρικές του ζώνες.

Σύμφωνα με παλαιότερα ρεπορτάζ, καθώς και με υπηρεσιακά και τεχνικά έγγραφα, όμβρια ύδατα καταλήγουν εκτός του χώρου του Αεροδρομίου, πλημμυρίζοντας αγροτικές εκτάσεις και δημιουργώντας λίμνες στάσιμων και θόλων νερών. Η καταστροφή αφορά παλιά καλλιεργήσιμα χωράφια και αμπελώνες που παρήγαγαν σημαντικά προϊόντα της Αττικής. Η παρουσία τέτοιων υδάτων υποβαθμίζει το έδαφος, καταστρέφει τον φυτικό ιστό και ακυρώνει την παραγωγική δυνατότητα των καλλιεργειών.

Η αυτοψία της Δημοτικής Αστυνομίας Σπάτων στις 19.09.2023, διαπιστώνει ότι στην οδό πλησίον της βόρειας πύλης του αεροδρομίου εντοπίστηκαν «ακάθαρτα ύδατα προερχόμενα από αγωγό ομβρίων», τα οποία καταλήγουν σε χωράφια, δημιουργώντας λίμνη με θολά νερά και σκουπίδια.

Ταυτόχρονα, έχει ήδη προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2026 η εσωτερική επέκταση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, εντός των ορίων του υφιστάμενου χώρου, με την κατασκευή νέου τερματικού σταθμού, τη διαμόρφωση πρόσθετων χώρων στάθμευσης αεροσκαφών και την αναβάθμιση εκτεταμένων υπαίθριων υποδομών.

Η σχεδιαζόμενη αυτή εσωτερική ανάπτυξη, εφόσον δεν συνοδευτεί από ολοκληρωμένο αντιπλημμυρικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό, ενδέχεται να επιδεινώσει τα ήδη σοβαρά προβλήματα απορροής και διάθεσης ομβρίων, με περαιτέρω αρνητικές συνέπειες στις γύρω αγροτικές εκτάσεις και καλλιέργειες των Σπάτων.

Το πρόβλημα έχει διαχρονικά τεκμηριωθεί από τον Συνήγορο του Πολίτη (2007), όπου καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις στη μελέτη και διάθεση υγρών ομβρίων του Αεροδρομίου, καθώς και το γεγονός ότι τα όμβρια ύδατα από τις πύλες του Αεροδρομίου διοχετεύονταν σε παρακείμενα αγροτικά εδάφη και αμπέλια, λόγω έλλειψης εγκεκριμένου αποδέκτη.

Επιπλέον, τεχνικές εκθέσεις του ΤΕΕ επισημαίνουν ότι η κατασκευή του αεροδρομίου απέκοψε φυσικές διαδρομές ρεμάτων, όπως του Ερασίνου και του ρέματος Ραφήνας, με συνέπεια οι περιοδικές παροχές να μην έχουν φυσική οδό απορροής, και αγροτικές εκτάσεις κατά μήκος της δυτικής και βόρειας περιμέτρου του αεροδρομίου να κατακλύζονται.

Παρά τα επιμέρους έργα (θυροφράγματα κλπ), η οριστική λύση για τις βόρειες και δυτικές απορροές δεν έχει υλοποιηθεί, αφήνοντας τα χωράφια και τις αμπελοκαλλιέργειες εκτεθειμένα σε περαιτέρω καταστροφές, ειδικά ενόψει της εν εξελίξει έργων εντός του αεροδρομίου.

Η κατάσταση δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά και τον αγροτικό τομέα της περιοχής.  Οι παραγωγοί έχουν υποστεί τεράστιες οικονομικές ζημιές λόγω καταστροφής των καλλιεργειών τους, και τα νέα έργα που θα γίνουν εντός του Ελευθερίου Βενιζέλου, θα πολλαπλασιάσει τα προβλήματα, εφόσον τα έργα υλοποιηθούν χωρίς εκ των προτέρων υδρολογική και περιβαλλοντική θωράκιση.

 Κατόπιν των ανωτέρω ερωτάσθε κ. κ. Υπουργοί:

  1. Ποιες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί από τα αρμόδια Υπουργεία και τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών μετά το 2007 για την οριστική επίλυση του προβλήματος διάθεσης ομβρίων, λαμβάνοντας υπόψη την προστασία των καλλιεργειών;
  2. Υπάρχει σήμερα εγκεκριμένος και λειτουργικός αποδέκτης για τα όμβρια ύδατα που εξέρχονται από τη Βόρεια Πύλη του Αεροδρομίου, ώστε να μην καταλήγουν σε αγροτικές εκτάσεις;
  3. Ποια αντιπλημμυρικά έργα έχουν εκπονηθεί ή βρίσκονται σε φάση μελέτης/κατασκευής για τη δυτική και βορειοδυτική περίμετρο του Αεροδρομίου, με γνώμονα την προστασία των καλλιεργειών των Σπάτων;
  4. Έχουν πραγματοποιηθεί έλεγχοι για τη χημική σύσταση των υδάτων που καταλήγουν στα χωράφια της περιοχής Βουρβά; Αν ναι, ποια είναι τα αποτελέσματα και πότε έγιναν οι τελευταίες δειγματοληψίες;
  5. Προτίθεται το Υπουργείο να αναλάβει ή να χρηματοδοτήσει την ολοκλήρωση των απαραίτητων έργων ώστε να τερματιστεί η περιβαλλοντική υποβάθμιση των Σπάτων, να αποκατασταθούν οι καλλιεργημένες εκτάσεις και να διασφαλιστεί ότι τα μελλοντικά νέα έργα του αεροδρομίου δεν θα επιβαρύνουν περαιτέρω τους αγρότες των Σπάτων;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Μανώλης Χριστοδουλάκης

Αναστάσιος Νικολαΐδης