ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 7 Ιανουαρίου 2026

Προς: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: Μη συγκρότηση και μη λειτουργία της προβλεπόμενης από την ΑΕΠΟ Επιτροπής Συμμετοχικότητας για τα Μεταλλεία Κασσάνδρας – Έλλειμμα διαφάνειας και ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας

Κύριε Υπουργέ,

Στις 26 Απριλίου 2023 εκδόθηκε η Υπουργική Απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) για την εκμετάλλευση των Μεταλλείων Κασσάνδρας από την εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.». Στο άρθρο 4.1.49 της ανωτέρω απόφασης προβλέπεται ρητά και δεσμευτικά ότι με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος της παρούσας, συγκροτείται Επιτροπή Συμμετοχικότητας, με αποστολή την ανάπτυξη διαλόγου με την κοινωνία, την ενημέρωση των πολιτών και των φορέων εκπροσώπησής τους και τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους ως προς τα περιβαλλοντικά ζητήματα και τον κοινωνικό αντίκτυπο του έργου εν γένει.

Η σύσταση και λειτουργία της εν λόγω Επιτροπής δεν αποτελεί προαιρετική πολιτική επιλογή, αλλά ρητή συμβατική και κανονιστική υποχρέωση, ενταγμένη στους περιβαλλοντικούς όρους του έργου και άμεσα συνδεδεμένη με τη νομιμότητα και κοινωνική αποδοχή της μεταλλευτικής δραστηριότητας.

Ωστόσο, έχουν παρέλθει πλέον περισσότερο από δυόμιση έτη από την έγκριση της ΑΕΠΟ, ενώ η προβλεπόμενη Επιτροπή Συμμετοχικότητας δεν έχει συγκροτηθεί, ή τουλάχιστον αυτό δεν έχει κοινοποιηθεί επισήμως στην τοπική κοινωνία. Επιπλέον, δεν έχει υπάρξει καμία δημόσια συνεδρίαση, ανακοίνωση ή ενημέρωση, όπως ρητά προβλέπεται από τους περιβαλλοντικούς όρους. Τα έργα, και ιδίως το έργο των Σκουριών, εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς χωρίς θεσμοθετημένο μηχανισμό κοινωνικού διαλόγου.

Ιδιαίτερα, το έργο των Σκουριών αποτελεί εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα για την τοπική κοινωνία της Βορειοανατολικής Χαλκιδικής, όπως αποτυπώνεται στην Απόφαση 127/2022 του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Αριστοτέλη, στις εκτενείς παρατηρήσεις για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τους υδάτινους πόρους, τα απόβλητα και τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής, καθώς και στο γεγονός ότι ο Δήμος Αριστοτέλη είναι ο άμεσα και πρωτίστως θιγόμενος Δήμος. Παρά ταύτα, στην προβλεπόμενη σύνθεση της Επιτροπής Συμμετοχικότητας δεν διασφαλίζεται η εκπροσώπηση της μειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου, παρά την ομόφωνη σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αριστοτέλη, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ζητήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης και ισότιμης συμμετοχής.

Επιπλέον, εύλογα ερωτήματα προκύπτουν και ως προς τον ρόλο του ανεξάρτητου ελεγκτή περιβάλλοντος, ο οποίος όφειλε, βάσει της ΑΕΠΟ, να παρακολουθεί την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων, να επισημάνει τη μη συγκρότηση της Επιτροπής Συμμετοχικότητας και να υποβάλει εκθέσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ούτε κοινοποιηθεί στους θεσμικούς φορείς της περιοχής.

Η παρατεταμένη αυτή θεσμική εκκρεμότητα δημιουργεί έλλειμμα διαφάνειας, υπονομεύει την εμπιστοσύνη της τοπικής κοινωνίας και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την κοινωνική συνοχή, ιδίως σε μια περιοχή που έχει βιώσει έντονες κοινωνικές συγκρούσεις στο παρελθόν, ιδίως την περίοδο 2012. Η έγκαιρη και ουσιαστική λειτουργία της Επιτροπής Συμμετοχικότητας δεν αποτελεί εμπόδιο στην
επένδυση, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη θεσμική διαφάνεια, την κοινωνική ειρήνη και τη βιωσιμότητα του έργου.

Κατόπιν των ανωτέρω ερωτάσθε κ. Υπουργέ:
1. Έχει συγκροτηθεί η Επιτροπή Συμμετοχικότητας που προβλέπεται στο άρθρο 4.1.49 της ΑΕΠΟ της 26/4/2023; Αν ναι, πότε εκδόθηκε η σχετική απόφαση και ποια είναι η σύνθεσή της; Αν όχι, για ποιο λόγο παραβιάζεται ευθέως η ρητή πρόβλεψη της ΑΕΠΟ;
2. Προτίθεται το Υπουργείο να προβεί άμεσα στη σύσταση και ενεργοποίηση της Επιτροπής Συμμετοχικότητας, διασφαλίζοντας τη θεσμική συμμετοχή του Δήμου Αριστοτέλη και την εκπροσώπηση της μειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ.;
3. Γιατί δεν έχει υπάρξει καμία δημόσια ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, όπως ρητά προβλέπεται;
4. Υπάρχουν εκθέσεις του ανεξάρτητου ελεγκτή περιβάλλοντος σχετικά με την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων στις Σκουριές και, αν ναι, πότε υποβλήθηκαν, ποιο είναι το περιεχόμενό τους και γιατί δεν έχουν κοινοποιηθεί στους θεσμικούς φορείς και στην τοπική κοινωνία;
5. Πώς διασφαλίζεται η διαφάνεια και η κοινωνική συναίνεση, όταν βασικοί μηχανισμοί διαβούλευσης που προβλέπονται από τους ίδιους τους περιβαλλοντικούς όρους παραμένουν ανενεργοί;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Μανώλης Χριστοδουλάκης

Απόστολος Πάνας