ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 24 Ιουλίου 2026

Προς: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: “Ανάγκη άμεσης εγκατάλειψης των αποτυχημένων οριζόντιων ρυθμίσεων στον Υμηττό, έκδοση αυτόνομων, εξειδικευμένων Προεδρικών Διαταγμάτων. Η περίπτωση του Χερώματος Βάρης”

Κύριε Υπουργέ

Η διαχρονική αδυναμία της Πολιτείας να επιλύσει το πολεοδομικό καθεστώς των οικιστικών πυκνώσεων της Ανατολικής Αττικής που γειτνιάζουν με τον ορεινό όγκο του Υμηττού συνεχίζει να κρατά σε ιδιότυπη θεσμική και κοινωνική ομηρεία χιλιάδες συμπολίτες μας. Οι κάτοικοι σε περιοχές της Ανατολικής Αττικής, όπως το Χέρωμα Βάρης στερούνται για δεκαετίες βασικές υποδομές, ποιότητα ζωής και το δικαίωμα της νόμιμης αξιοποίησης ή μεταβίβασης των περιουσιών τους, εξαιτίας των συνεχών λανθασμένων χειρισμών και της επαναλαμβανόμενης προχειρότητας της Διοίκησης.

Οι αποτυχημένες προσπάθειες του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, διαχρονικά, να επιλύσουν το ζήτημα με Π.Δ τα οποία ακυρώνονται από το ΣτΕ, μετρούν πάνω από 15 χρόνια.  Αντί η Πολιτεία να συμμορφωθεί ουσιαστικά με την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, ακολούθησε την οδό της πρόχειρης και άτακτης νομοθέτησης, η οποία χαρακτηρίστηκε από έλλειψη επιστημονικής εμβάθυνσης.

Το 2021 το Υπουργείο συνέταξε ένα προσχέδιο Π.Δ. εισάγοντας την ενιαία «Ζώνη Στ’», μέσω της οποίας επιχείρησε να τσουβαλιάσει και να ρυθμίσει οριζόντια το Χέρωμα και άλλες περιοχές της Ανατολικής Αττικής, εξισώνοντας ανόμοιες περιοχές με εντελώς διαφορετικά γεωγραφικά, ιστορικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά.

Η προσπάθεια αυτή προσέκρουσε στο ΣτΕ, το οποίο ξεκαθάρισε ότι τέτοιου είδους οριζόντιες ρυθμίσεις στερούνται εξατομικευμένης, επιστημονικής και περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης ανά οικισμό και παραβιάζουν τις συνταγματικές επιταγές του Άρθρου 24 για την προστασία του περιβάλλοντος.

Τον Ιούνιο του 2026, απαντώντας σε σχετικό κοινοβουλευτικό έλεγχο, το Υπουργείο παραδέχθηκε επίσημα ότι απαιτείται «ουσιώδης τροποποίηση» της μελέτης (ΣΜΠΕ), μεταθέτοντας τη νέα γενική δημόσια διαβούλευση για τον επικείμενο Σεπτέμβριο.

Η τετραετής αυτή καθυστέρηση (2022-2026) από την πλευρά του Υπουργείου και η εμμονή σε ένα ενιαίο Π.Δ. για όλο τον Υμηττό δημιουργεί ένα επικίνδυνο «νομικό ντόμινο»: η έλλειψη ειδικής μελέτης ή η ιδιαιτερότητα μίας περιοχής συμπαρασύρει και καταδικάζει σε διαρκή καθυστέρηση όλες τις υπόλοιπες.

Ειδικά η περίπτωση του Χερώματος Βάρης, με οργανωμένη οικιστική παρουσία ήδη από τη δεκαετία του 1960 και εγκεκριμένο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο από το 1986, αποδεικνύει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με οριζόντια κριτήρια.

Το ίδιο ισχύει  και για τις υπόλοιπες περιοχές της Ανατολικής Αττικής, οι οποίες επηρεάζονται από την έλλειψη βιώσιμου Π.Δ, όπως το Κίτσι και η Σκάρπιζα, και αντιμετωπίζουν τα δικά τους ξεχωριστά ζητήματα υποδομών.

Η μόνη βιώσιμη, δίκαιη και νομικά ασφαλής λύση για την Ανατολική Αττική είναι ο πλήρης διαχωρισμός των υποθέσεων και η έκδοση ξεχωριστών, αυτόνομων και ειδικών Προεδρικών Διαταγμάτων. Με τον τρόπο αυτό, κάθε περιοχή θα θωρακιστεί με τη δική της εξειδικευμένη περιβαλλοντική μελέτη, ώστε να προχωρήσουν οι λύσεις χωρίς η μία περιοχή να κρατά «όμηρο» την άλλη.

Την ίδια στιγμή, το πολεοδομικό αυτό «πάγωμα» έχει τραγικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα. Οι Δήμοι αδυνατούν να υλοποιήσουν ολοκληρωμένα έργα οδοποιίας, ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς κάθε παρέμβαση προσκρούει στο αυστηρό καθεστώς προστασίας. Επιπλέον, η έλλειψη ξεκάθαρου σχεδιασμού αφήνει τις περιοχές αυτές πλήρως εκτεθειμένες σε πλημμυρικά φαινόμενα, με τα ημιτελή αντιπλημμυρικά έργα, όπως στο γειτονικό ρέμα Κόρμπι και το ρέμα Χερώματος,  να επιτείνουν την επικινδυνότητα για τη ζωή και τις περιουσίες των κατοίκων.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε κ. Υπουργέ

1. Προτίθεται το Υπουργείο να εγκαταλείψει την αποτυχημένη στρατηγική των γενικών, οριζόντιων ρυθμίσεων (τύπου ενιαίας Ζώνης Στ’) και να προχωρήσει στη νομοθέτηση διακριτών και ξεχωριστών Προεδρικών Διαταγμάτων όπως υπαγορεύει η ανάγκη για εξειδικευμένη επιστημονική τεκμηρίωση;
2. Σκοπεύει το Υπουργείο να τρέξει παράλληλα και ανεξάρτητα τις απαραίτητες περιβαλλοντικές, γεωλογικές και υδρολογικές μελέτες για τον κάθε οικισμό ξεχωριστά, ώστε να μην χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος για καμία από τις πληττόμενες περιοχές της Ανατολικής Αττικής;
3. Ποιο είναι το ακριβές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου για την ολοκλήρωση της τροποποιημένης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ);
4. Προτίθεται το Υπουργείο, σε συνεργασία με τους οικείους Δήμους και την Περιφέρεια, να θεσπίσει μια μεταβατική νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέπει κατ’ εξαίρεση την υλοποίηση επειγόντων έργων υποδομής, όπως αυτά που αφορούν την αντιπλημμυρική προστασία, στις περιοχές αυτές, μέχρι την οριστική έκδοση των Π.Δ.;
5. Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να διασφαλίσει ότι οι νέες εξειδικευμένες μελέτες θα διαχωρίζουν με απόλυτη σαφήνεια τον υφιστάμενο αστικό ιστό των οικισμών από τον καθαρά δασικό όγκο του Υμηττού, ώστε να προστατευθεί αποτελεσματικά;

Ο ερωτών βουλευτής

Μανώλης Χριστοδουλάκης