ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ

Αθήνα, 25 Ιουνίου 2025

Προς: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας 

Θέμα: Παράνομες κατασκευές και εκμετάλλευση εντός του Εθνικού Πάρκου Σχινιά – Ανάγκη άμεσης κατεδάφισης και θεσμικής παρέμβασης

Κύριε Υπουργέ,

Το Εθνικό Πάρκο Σχινιά – Μαραθώνα, ενταγμένο στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, αποτελεί έναν από τους ελάχιστους εναπομείναντες παράκτιους υγροτόπους της Αττικής, το οποίο φιλοξενεί ένα από τα σημαντικότερα δάση κουκουναριάς στην Ελλάδα, με εξαιρετική περιβαλλοντική, οικολογική και αισθητική αξία. Παρά το ιδιαίτερα αυστηρό καθεστώς προστασίας που ισχύει για την περιοχή, με Προεδρικό Διάταγμα από το 2000 και πλήθος δεσμεύσεων από πλευράς της ελληνικής Πολιτείας, η πραγματικότητα των τελευταίων ετών και ιδιαίτερα των τελευταίων εβδομάδων μαρτυρεί μια βαθιά υποβάθμιση του θεσμικού πλαισίου και της εφαρμογής του.

Σύμφωνα και με δημοσιογραφικές έρευνες, μόλις το τελευταίο διάστημα και εντός ελαχίστων ημερών, ανεγέρθηκαν εντός του Πάρκου 13 πολυτελείς προκατασκευασμένες κατοικίες τύπου “bungalow”, μόλις 20 μέτρα από τη θάλασσα, σε περιοχή χαρακτηρισμένη ως δασική. Επίσης άλλα  δημοσιεύματα κάνουν αναφορά σε υπόθεση για την οποία έχει λάβει γνώση ο Δήμος και συγκεκριμένα η Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Μαραθώνα, όπου από το 2023 είχαν πραγματοποιηθεί αυτοψίες όπου διαπιστώθηκαν αυθαίρετες κατοικίες, χωρίς οικοδομική άδεια, όπου είχαν αντικαταστήσει τα τροχόσπιτα σταδιακά με 13 προκάτ κατοικίες. Οι κατασκευές αυτές, οι οποίες μετατρέπουν παλαιά τροχόσπιτα της δεκαετίας 2010–2020 σε “καλοκαιρινές σουίτες”, διατίθενται προς ενοικίαση διαδικτυακά έναντι έως και 300 ευρώ τη βραδιά, χωρίς έκδοση φορολογικών παραστατικών και με πλήρη περιφρούρηση του χώρου, αποκλείοντας την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών.

Η έκταση βρίσκεται υπό την ευθύνη του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), ο οποίος, σύμφωνα με δημοσιεύματα, φέρεται να έχει διαπιστώσει ότι τα συγκεκριμένα οικήματα έχουν ανεγερθεί παράνομα. Αντίστοιχες πράξεις έχουν εκδοθεί από την Πολεοδομία Μαραθώνα και το Δασαρχείο Καπανδριτίου.

Πριν ένα χρόνο περίπου, στις 13.05.2024, είχαμε καταθέσει την υπ αριθμ. 4683 κοινοβουλευτική ερώτηση, όπου έθετε το ζήτημα στο Κοινοβούλιο.  Τότε αναφέραμε ότι σύμφωνα με δημοσιεύματα υπήρχαν καταγγελίες περί ύπαρξης αυθαιρέτων στην προστατευόμενη περιοχή του Πευκοδάσους Σχινιά (Καθημερινή, 15.06.2023) με τον ΟΦΥΠΕΚΑ να  καταγγέλλει  το γεγονός.

Ωστόσο, έως σήμερα καμία απολύτως ενέργεια δεν έχει γίνει για την απομάκρυνση των αυθαιρέτων, καθώς ο ιδιοκτήτης προσφεύγει στα διοικητικά δικαστήρια, μέσω ενστάσεων καθώς και στο Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων αξιοποιώντας τη νομοθεσία για την αναστολή εκτέλεσης των πράξεων κατεδάφισης, με αποτέλεσμα την παράταση της παρανομίας, καθώς και την αποφυγή των υπέρογκων προστίμων και ποινών που προβλέπει ο νόμος.

Μια παράταση από την οποία όμως προκύπτει σαφώς και το ενδεχόμενο παράτασης τετελεσμένων πράξεων κακουργηματικού και πλημμεληματικού βαθμού σχετικά με την ανεπίτρεπτη μεταβολή χρήσης σε δασική έκταση μέσω ανέγερσης κτισμάτων αλλά και της ηλεκτροδότησης κτίσματος σε δασική έκταση. Ενδεχόμενο για το οποίο με εντολή του προϊστάμενου της Εισαγγελίας Πρωτοδικών ξεκίνησε ήδη κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση.

Το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις εξακολουθούν να λειτουργούν ανενόχλητα, σε ένα εθνικό πάρκο προστατευόμενων περιοχών και ειδών που εντάσσονται στο Δίκτυο Natura, όπου απαγορεύεται ακόμα και η κατασκήνωση ή η τοποθέτηση τραπεζιών από λουόμενους, γεννά εύλογα ερωτήματα για την επιλεκτική εφαρμογή των νόμων και την αδυναμία των κρατικών μηχανισμών να επιβάλλουν αποφάσεις που οι ίδιοι εκδίδουν. Επιπλέον, δημιουργεί σοβαρό προηγούμενο για παρόμοιες μεθοδεύσεις σε άλλες προστατευόμενες περιοχές της χώρας, υπονομεύοντας το κύρος του περιβαλλοντικού δικαίου.

Αξίζει να σημειωθεί το κράτος αδυνατεί να αποτρέψει μέχρι και την δραστηριότητα τουριστικής εκμετάλλευσης των συγκεκριμένων αυθαιρεσιών, τα οποία συνεχίζουν να νοικιάζονται για την φετινή καλοκαιρινή περίοδο, έχοντας εξασφαλίσει ηλεκτρικό ρεύμα και νερό από τις αρμόδιες υπηρεσίες, με νόμιμα έγγραφα όπως επικαλούνται. 

Επιπλέον, εξακολουθεί να υφίσταται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων που αφορούν τις επιτρεπόμενες χρήσεις και το καθεστώς προστασίας των περιοχών Natura 2000, μεταξύ των οποίων και το Εθνικό Πάρκο Σχινιά. Από τις 23 Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, μόνο πέντε έχουν εγκριθεί και καμία δεν έχει θεσμοθετηθεί, γεγονός που καθιστά το ρυθμιστικό πλαίσιο εξαιρετικά αδύναμο και επισφαλές.

Κατόπιν τούτων ερωτάσθε κ. Υπουργέ:

1. Είχε λάβει γνώση το Υπουργείο Περιβάλλοντος  για την ύπαρξη των αυθαίρετων κατασκευών εντός της προστατευόμενης περιοχής του Εθνικού Πάρκου Σχινιά, είτε μέσω του Δήμου είτε μέσω του ΟΦΥΠΕΚΑ και αν είναι γνωστά τα στοιχεία που αφορούν την  ακριβής έκταση που αυτές καταλαμβάνουν καθώς και τα έγγραφα που κατατέθηκαν για την ηλεκτροδότησή τους;
2. Σε ποιες ενέργειες έχει προβεί μέχρι σήμερα ο ΟΦΥΠΕΚΑ και μέσα σε ποιο ακριβές χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση των αποφάσεων κατεδάφισης και για την αποκατάσταση του φυσικού τοπίου; Πως επιτρέπεται η εμπορική & τουριστική του εκμετάλλευση, όταν υπάρχουν σοβαρές πολεοδομικές και νομικές παραβάσεις;
3. Για ποιους λόγους δεν έχει προχωρήσει η άμεση εκτέλεση των πράξεων κατεδάφισης, παρά την έκδοσή τους από τις αρμόδιες υπηρεσίες εδώ και τουλάχιστον έναν χρόνο; Εφόσον η αρμόδια ΥΔΟΜ του Δήμου είχε ενημερώσει τα αρμόδια Αστυνομικά Τμήματα και Εισαγγελείς, για την άμεση διακοπή των έργων κατασκευής, πως και γιατί αυτά ολοκληρώθηκαν ;  
4. Προτίθεται το Υπουργείο να τροποποιήσει ή να ενισχύσει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ώστε να αποτρέπεται η καταχρηστική αναστολή εκτέλεσης κατεδαφίσεων σε περιπτώσεις προφανών παρανομιών, ιδίως όταν πρόκειται για προστατευόμενες περιοχές εθνικού ή ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ώστε να διασφαλίζεται η άμεση αποκατάσταση της νομιμότητας και να αποτρέπονται πρακτικές ομηρίας του δημοσίου συμφέροντος μέσω δικαστικών καθυστερήσεων;
5. Δεδομένης της καθυστέρησης έκδοσης των Προεδρικών Διαταγμάτων για τις προστατευόμενες περιοχές Natura, και της ολοκλήρωσης των σχετικών διαβουλεύσεων, ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει το Υπουργείο για την άμεση θεσμοθέτησή τους;

Επιπλέον, αιτούμαι την κατάθεση όλων των σχετικών εγγράφων που αποδεικνύουν τις ενέργειες των αρμόδιων υπηρεσιών, και ειδικότερα:

• την πράξη ή πράξεις διαπίστωσης αυθαιρέτων και κάθε συναφές έγγραφο από τον ΟΦΥΠΕΚΑ,
• τις αποφάσεις κατεδάφισης από την Πολεοδομία Μαραθώνα και το Δασαρχείο Καπανδριτίου,
• καθώς και τυχόν υπηρεσιακές αναφορές ή έγγραφα σχεδιασμού κατεδάφισης από την πλευρά του Υπουργείου,
• τα νομιμοποιητικά έγγραφα που έγιναν αποδεκτά για την ηλεκτροδότηση των ακινήτων

Ο ερωτών βουλευτής

Μανώλης Χριστοδουλάκης