ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 2026

Προς: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
            Τον Υπουργό Πολιτισμού

Θέμα: “Καταχρηστική αδειοδότηση πέντε φωτοβολταϊκών σταθμών πέριξ της Αγίας Ευθυμίας Φωκίδας – Ανάγκη άμεσης θεσμικής παρέμβασης και ολοκλήρωσης του νέου Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ”

Κύριοι Υπουργοί, 

Στην περιοχή «Κουτρούλη Ράχη» της Δημοτικής Ενότητας Άμφισσας του Δήμος Δελφών έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες εγκατάστασης μεγάλου φωτοβολταϊκού σταθμού, ενώ έχουν εγκριθεί άδειες για ακόμη τέσσερις σταθμούς αντίστοιχης κλίμακας στην ευρύτερη περιοχή της Αγίας Ευθυμίας. Πρόκειται για μια περιοχή που εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000 («Ευρύτερη Περιοχή Γαλαξειδίου»), περιλαμβάνει κηρυγμένο από το 1991 Αρχαιολογικό Χώρο (Αγία Ευθυμία – αρχαία Μυωνία) και γειτνιάζει με το Δελφικό Τοπίο, το οποίο έχει αναγνωριστεί ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO. Επιπλέον, η Αγία Ευθυμία Φωκίδας είναι επίσημα αναγνωρισμένο Μαρτυρικό Χωριό (ΦΕΚ 97/16-3-00), καθώς υπέστη ολοκληρωτική σχεδόν καταστροφή από τα ιταλικά και γερμανικά στρατεύματα κατοχής κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Το ΠΑΣΟΚ έχει διαχρονικά ταχθεί υπέρ της πράσινης μετάβασης και της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αναγνωρίζοντας τη σημασία τους για την ενεργειακή αυτονομία της χώρας και την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, η ανάπτυξη αυτή οφείλει να πραγματοποιείται με χωροταξικό σχεδιασμό, μέτρο και σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής. Η έγκριση πέντε μεγάλων φωτοβολταϊκών έργων σε μικρή ακτίνα από έναν ιστορικό οικισμό και εντός ή πλησίον προστατευόμενων ζωνών συνιστά χωρική υπερσυγκέντρωση που ενδέχεται να μετατρέψει την Αγία Ευθυμία σε μια εκτεταμένη «ενεργειακή μπαταρία», αλλοιώνοντας ριζικά το φυσικό και πολιτιστικό τοπίο, υποβαθμίζοντας την αγροτική γη και επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα ζωής και το τουριστικό προϊόν της περιοχής. 

Η ανησυχία εκφράζεται έντονα και από την ίδια την τοπική κοινωνία, τους Πολιτιστικούς Συλλόγους της Αγίας Ευθυμίας και άλλων φορέων της ευρύτερης περιοχής, τόσο για το υπό κατασκευή φωτοβολταϊκό πάρκο στη θέση «Κουτρούλη Ράχη» καθώς και για τα κυοφορούμενα έργα στη γύρω περιοχή, γεγονός που αποτυπώνει τη σοβαρότητα του ζητήματος και την ανάγκη θεσμικής απάντησης. 

Το ζήτημα καθίσταται ακόμη σοβαρότερο δεδομένου ότι η χώρα εξακολουθεί να λειτουργεί με το ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ του 2008 (απόφαση 49828/12.11.2008), το οποίο έχει κριθεί παρωχημένο. Η αναθεώρησή του ξεκίνησε ουσιαστικά το 2019, ωστόσο από το 2023 και μετά έχουν δοθεί διαδοχικές παρατάσεις στη σύμβαση εκπόνησης της μελέτης, με νέες μεταθέσεις το 2024 και το 2025. Σύμφωνα με τις τελευταίες ενημερώσεις, η δημόσια διαβούλευση του νέου πλαισίου αναμένεται να ξεκινήσει εντός Φεβρουαρίου 2026, ενώ η οριστική θεσμοθέτηση μετατίθεται για το καλοκαίρι του ίδιου έτους. 

Με βάση τις μέχρι σήμερα πληροφορίες, το νέο πλαίσιο θα θεσπίσει αυστηρότερα κριτήρια για περιοχές Natura, δασικές εκτάσεις, παραδοσιακούς οικισμούς και γη υψηλής παραγωγικότητας, ενώ θα προβλέπει συγκεκριμένες ζώνες αποκλεισμού. 

Η Αγία Ευθυμία συγκεντρώνει σωρευτικά χαρακτηριστικά που ενδέχεται να την κατατάξουν σε τέτοια ζώνη, λόγω της περιβαλλοντικής της ένταξης, του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου και της γειτνίασης με το Δελφικό Τοπίο. Εάν η περιοχή χαρακτηριστεί εκ των υστέρων ως ζώνη αποκλεισμού, δημιουργείται σοβαρό ζήτημα νομικής ασφάλειας, καθώς έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή ακόμη και ξεκινήσει ενδέχεται να προσβληθούν ενώπιον του ΣτΕ, ιδίως εάν κριθεί ότι παραβιάζεται η συνταγματική προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το ενδεχόμενο αυτό εγκυμονεί κινδύνους τόσο για το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της περιοχής όσο και για το Δημόσιο, το οποίο μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με δικαστικές ακυρώσεις και αξιώσεις αποζημίωσης. 

Ενόψει των ανωτέρω, ερωτάσθε κ.κ. Υπουργοί: 

1. Έχει αξιολογηθεί η σωρευτική περιβαλλοντική και τοπιακή επίπτωση των πέντε φωτοβολταϊκών σταθμών στην ευρύτερη περιοχή της Αγίας Ευθυμίας και ποια είναι τα συμπεράσματα της αρμόδιας διοίκησης;
2. Εξετάζεται το ενδεχόμενο η περιοχή της Αγίας Ευθυμίας, λόγω της ένταξής της σε Natura 2000, της ύπαρξης κηρυγμένου Αρχαιολογικού Χώρου και της γειτνίασης με το Δελφικό Τοπίο, να χαρακτηριστεί ως ζώνη αποκλεισμού ή αυξημένης προστασίας στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ;
3. Προτίθεται το Υπουργείο να αναστείλει την έγκριση ή την περαιτέρω εξέλιξη νέων έργων στην περιοχή έως τη θεσμοθέτηση του νέου πλαισίου, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία τετελεσμένων;
4. Ποιο είναι το ακριβές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης και την οριστική θεσμοθέτηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ και ποιοι είναι οι λόγοι των πολυετών καθυστερήσεων;
5. Πώς διασφαλίζεται ότι έργα τα οποία έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή βρίσκονται σε φάση κατασκευής δεν θα βρεθούν αντιμέτωπα με ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας σε περίπτωση που η περιοχή ενταχθεί εκ των υστέρων σε ζώνη αποκλεισμού;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Μανώλης Χριστοδουλάκης

Νάγια Γρηγοράκου