ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ

Αθήνα, 30 Οκτωβρίου 2026

Προς: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

            Τον Υπουργό Εσωτερικών

           Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: ν. 5325/2026: Ποιος θα πληρώσει το κόστος μιας μεταρρύθμισης χωρίς σχέδιο και τεκμηρίωση;

Κύριοι Υπουργοί,

Κατά τη συζήτηση και ψήφιση του ν. 5325/2026 τονίσαμε ότι η ανάγκη για μια βαθιά, δομική αναδιάρθρωση του κατακερματισμένου τομέα των παρόχων ύδατος στη χώρα μας είναι αδιαμφισβήτητη. Ωστόσο, καταγγείλαμε τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να την υλοποιήσει η κυβέρνηση: με έναν αυθαίρετο, συγκεντρωτικό εγκλωβισμό, χωρίς καμία ουσιαστική διαβούλευση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, χωρίς τεχνικές μελέτες και χωρίς καμία απολύτως οικονομική τεκμηρίωση.

Εισαγάγατε ρυθμίσεις που αντί να διορθώνουν τις ελλείψεις, αποδομούν  το σύστημα, κάνοντας ένα ακόμα βήμα προς τον υπερσυγκεντρωτισμό αρμοδιοτήτων, την αφαίρεση πόρων και την αποδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κορυφώνοντας μια πολιτική που εφαρμόζεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια και μεταβάλλει συνολικά το μοντέλο διαχείρισης του νερού στη χώρα.

Λίγους μήνες μετά την ψήφιση του νόμου, οι πρώτες εκτελεστικές πράξεις έρχονται να επιβεβαιώσουν πλήρως τις θεσμικές ενστάσεις μας για μια μεταρρύθμιση που επιβάλλει τη βίαιη μεταβίβαση δικτύων και παρόχων εντός 12 μηνών, προτού καν γίνει τεχνικός έλεγχος και αποτίμηση του πραγματικού κόστους αποκατάστασής τους. Η μεταβίβαση αυτή ολοκληρώνεται άμεσα, αλλά το οριστικό πενταετές επενδυτικό σχέδιο υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ μετά τη μεταβίβαση, γεγονός που σημαίνει ότι οι διάδοχοι φορείς αναλαμβάνουν δίκτυα με άγνωστες ανάγκες, με ορατό τον κίνδυνο το κόστος αποκατάστασης να εκτινάξει τα τιμολόγια των πολιτών.

Την ίδια στιγμή, όπου η αποτίμηση των παρόχων είναι αρνητική, το βάρος μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στον οικείο Δήμο, χωρίς καμία πρόβλεψη για μηχανισμό αντιστάθμισης, οδηγώντας μικρούς ή ήδη επιβαρυμένους δήμους σε οικονομικό αδιέξοδο.

Η θεσμική προχειρότητα αποτυπώνεται ανάγλυφα και στην πρόσφατη Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 6143/12.10.2026), η οποία επιτρέπει στους παρόχους να δηλώσουν για κρίσιμα στοιχεία, όπως τα μητρώα παγίων ή το υδατικό ισοζύγιο, ότι «δεν υπάρχουν ή δεν τηρείται», ενώ την ίδια στιγμή η κυβέρνηση εκχωρεί την αρμοδιότητα ορισμού των προδιαγραφών των φακέλων στις ίδιες τις διάδοχες εταιρείες, με τη ΡΑΑΕΥ να μετατρέπεται σε απλό παρατηρητή.

Παράλληλα, το μοντέλο αυτό αφήνει εντελώς εκτός σχεδιασμού τον τομέα της άρδευσης, καθώς την ώρα που η γεωργία αντιπροσωπεύει το 82% της χρήσης του νερού, δεν υφίσταται ούτε αξιόπιστο μητρώο γεωτρήσεων ούτε έλεγχος της κατανάλωσης. Το οριζόντιο «πάγωμα» των αγροτικών τιμολογίων, αν και ανακουφίζει προσωρινά τους παραγωγούς, έγινε χωρίς καμία πρόβλεψη για το πώς θα καλυφθεί το κενό αυτό από τον Προϋπολογισμό.

Αντί για ένα συγκροτημένο σχέδιο μείωσης των τεράστιων διαρροών, που αγγίζουν το 40% και συστηματικής επαναχρησιμοποίησης των λυμάτων, η κυβέρνηση καταφεύγει σε αποσπασματικά έργα που υποτίθεται ότι θα δώσουν λύση στο τεράστιο πρόβλημα της λειψυδρίας που αντιμετωπίζει η χώρα.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε κ.κ Υπουργοί:

1. Ποιο είναι το ακριβές συνολικό ύψος των υποχρεώσεων των παρόχων που μεταβιβάζονται και πώς θα διασφαλιστεί ότι το κόστος αποκατάστασης των δικτύων δεν θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές μέσω αυξήσεων στα τιμολόγια;
2. Πόσοι ΟΤΑ εκτιμάται ότι θα επιβαρυνθούν με «αρνητική αποτίμηση» κατά το άρθρο 12 παρ. 5; Με ποιον συγκεκριμένο μηχανισμό σκοπεύει η κυβέρνηση να τους στηρίξει ώστε να αποφευχθεί η οικονομική τους κατάρρευση;
3. Πώς σκοπεύετε να καλύψετε το οικονομικό έλλειμμα που προκύπτει από το πάγωμα των αρδευτικών τιμολογίων, ώστε να μην μετατραπεί σε κρυφό έλλειμμα του Προϋπολογισμού, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι δεν θα επιβαρυνθούν στο μέλλον οι αγρότες και οι παραγωγοί λόγω της δικής σας απουσίας σχεδιασμού;
4. Πότε σκοπεύει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο, ψηφιακό Μητρώο Γεωτρήσεων και σύστημα ελέγχου των απολήψεων, ώστε να υπάρχει πραγματική αποτύπωση των υδατικών αποθεμάτων της χώρας;
5. Με ποιο σκεπτικό επιτράπηκε με την πρόσφατη ΥΑ η καθολική δικαιολόγηση ελλείψεων με τη φράση «δεν υπάρχει ή δεν τηρείται»; Πώς θα γίνει αξιόπιστη αποτίμηση και έλεγχος δέουσας επιμέλειας με «προσωρινά δεδομένα»;
6. Ποιο είναι το συγκεκριμένο, ολιστικό σχέδιο της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας (μείωση διαρροών, επαναχρησιμοποίηση λυμάτων), πέρα από τα αποσπασματικά έργα κατεπείγοντος, ώστε να αποφύγει η χώρα πιθανές ευρωπαϊκές κυρώσεις;
7. Με ποιο συγκεκριμένο πλάνο ενίσχυσης σε προσωπικό και πόρους θα ανταποκριθεί η ΡΑΑΕΥ στο γιγαντιαίο έργο των αποτιμήσεων και της έγκρισης τιμολογίων εντός της ασφυκτικής προθεσμίας των 50 ημερών;

Παρακαλείται επίσης ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει στη Βουλή

Α. Τον πλήρη κατάλογο των κανονιστικών και εκτελεστικών πράξεων που έχουν εκδοθεί ή εκκρεμούν κατ’ εξουσιοδότηση του νόμου.

Ο ερωτών βουλευτής

Μανώλης Χριστοδουλάκης