ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα, 22 Σεπτεμβρίου 2026

Προς:

Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: “Άμεσος κίνδυνος υποβάθμισης, θεσμικό κενό προστασίας και παραβίαση του Ευρωπαϊκού Δικαίου στις εμβληματικές περιοχές Natura 2000 των Χανίων (Μπάλος, Ελαφονήσι, Φαλάσαρνα)”

Κύριε Υπουργέ,

Έντονη ανησυχία και αντιδράσεις προκαλούν στην τοπική κοινωνία των Χανίων, αλλά και σε περιβαλλοντικούς φορείς, τα δημοσιεύματα του τύπου που φέρνουν στο φως της δημοσιότητας τη σοβαρή θεσμική «γύμνια» και την επακόλουθη υποβάθμιση των τριών κορυφαίων προστατευόμενων ακτών της Κρήτης: του Μπάλου, του Ελαφονησίου και της Φαλάσαρνας.

Μετά τη λήξη των προσωρινών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ) που καθόριζαν ειδικούς όρους διαχείρισης, οι εν λόγω περιοχές που είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000 βρίσκονται ουσιαστικά «στον αέρα». Η καθυστέρηση στην έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων και των Σχεδίων Διαχείρισης, τα οποία θα έπρεπε να βασίζονται στις ήδη ολοκληρωμένες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), αφήνει τις ακτές αυτές απροστάτευτες απέναντι στην άναρχη εμπορική δραστηριότητα.

Το συγκεκριμένο θεσμικό έλλειμμα εκθέτει τη χώρα διεθνώς. Έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την καταδίκη της Ελλάδας από το Δικαστήριο της ΕΕ (ΔΕΕ) το 2020 (Υπόθεση C-849/19) για τη μη θέσπιση στόχων διατήρησης [WWF Ελλάς]. Επιπλέον, παραβιάζει ευθέως την πρόσφατη, αυστηρή απόφαση-σταθμό του Ευρωδικαστηρίου (Ιούλιος 2026), η οποία ξεκαθαρίζει ότι χωρίς συγκεκριμένους, θεσμοθετημένους στόχους διατήρησης, οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα ή παραχώρηση εντός περιοχών Natura στερείται έγκυρης περιβαλλοντικής αξιολόγησης και είναι νομικά έκθετη.

Παράλληλα, τοπικοί φορείς και πολίτες καταγγέλλουν σοβαρά φαινόμενα υποβάθμισης στους Δήμους Κισσάμου και Καντάνου-Σελίνου, καθώς παρατηρείται ανεξέλεγκτη υπερεκμετάλλευση με άναρχη τοποθέτηση ομπρελοκαθισμάτων πέρα από κάθε νόμιμο όριο, σε συνδυασμό με την παντελή απουσία ελέγχου των ροών επισκεπτών και τον έντονο υπερτουρισμό. Αυτή η κατάσταση προκαλεί έντονη περιβαλλοντική επιβάρυνση, δημιουργώντας άμεσο κίνδυνο καταστροφής για τα ευαίσθητα τοπικά οικοσυστήματα, όπως οι πολύτιμες αμμοθίνες και τα απειλούμενα προστατευόμενα είδη χλωρίδας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ενδημικό φυτό Androcymbium rechingeri στο Ελαφονήσι.

Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάσθε κ. Υπουργέ:

1. Σε ποιο ακριβώς στάδιο βρίσκεται η θεσμοθέτηση των Σχεδίων Διαχείρισης και η έκδοση των αντίστοιχων Προεδρικών Διαταγμάτων για τις περιοχές Μπάλος, Ελαφονήσι και Φαλάσαρνα;
2. Ποια άμεσα, μεταβατικά μέτρα προστασίας προτίθεστε να λάβετε μέχρι την οριστική έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων, ώστε να σταματήσει η αυθαιρεσία και η υποβάθμιση;
3. Σε ποια μέτρα θα λάβετε ώστε να αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες του υπερτουρισμού;
4. Θα εντατικοποιήσετε τους ελέγχους για την τήρηση της νομιμότητας στις προστατευόμενες αυτές ζώνες;
5. Πώς συμβαδίζει η παράταση του καθεστώτος άναρχης εκμετάλλευσης και παραχωρήσεων στις εν λόγω ακτές με την πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ (Ιούλιος 2026), η οποία απαγορεύει εγκρίσεις σχεδίων και δραστηριοτήτων σε περιοχές Natura που στερούνται ξεκάθαρων και επιστημονικά τεκμηριωμένων στόχων διατήρησης;

Ο ερωτών βουλευτής

Μανώλης Χριστοδουλάκης